- تعداد نمایش : 7
- تعداد دانلود : 4
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/2081
- کد IranDOI مقاله: IranDOI :10.irandoi.2002/bahareadab.2026 .19 .8356
سال : 19
شماره : 9
شماره پی در پی : 127
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19،
شماره 9،
،
شماره پی در پی 127
خوانش نشانه های ناخودآگاه متن در رمان سرگیجه ژوئل اگلوف: تحلیل گسست روایی، بی‌ثباتی هویت و سازمان تصویری با تکیه بر نگاه ژان بلمن‌نوئل
صفحه
(67
- 80)
مریم نظامی ، آندیا عبائی (نویسنده مسئول)
تاریخ دریافت مقاله
: خرداد 1405
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: شهریور 1405
چکیده
زمینه و هدف: رمانهای معاصر با ساختارهای روایی ناپایدار، گاه معنا را نه در سطح روایت آشکار، بلکه در لایه های پنهان زبان، تصویر و سازمان درونی متن شکل میدهند. رمان سرگیجه[1] اثر ژوئل اگلوف[2] ، با بهره گیری از فضایی مبهم، گسستهای روایی و جابه جاییهای مداوم در ادراک شخصیتها، زمینه ای مناسب برای بررسی چگونگی ظهور نشانه های ناخودآگاه متن فراهم میآورد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل سازوکارهای متنی شکل‌دهنده ناخودآگاه در این رمان و با تکیه بر آرای ژان بلمن‌نوئل انجام شده است.
روش: این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه خوانش نزدیک متن انجام شده است. داده های پژوهش از سه قطعه کانونی رمان انتخاب شده اند که در آنها نشانه هایی مانند تکرار، اختلال در پیوستگی زمانی و مکانی، تراکم تصاویر بدنی و لغزش هویتی برجسته است. تحلیل متن در سه سطح روایی، زبانی و تصویری صورت گرفته است.
یافته ها: بررسیها نشان میدهد که ناخودآگاه متن در سرگیجه از طریق شبکه ای از تکرارها، نفیها، تصاویر خشونت‌آمیز و بی‌ثباتیهای روایی شکل میگیرد. اختلال در مرز میان بدن و شیء، انسان و حیوان، و همچنین ناپایداری جایگاه راوی، از مهم‌ترین سازوکارهایی هستند که استقلال متن و تولید معنای پنهان را آشکار میکنند.
نتیجه گیری: بر اساس نتایج مطالعه، شگردهای فراواقع‌گرایانه در این اثر نه به عنوان معادل ناخودآگاه، بلکه به منزله عناصر صوری عمل میکنند که امکان ظهور شبکه نشانه ای متن را فراهم میسازند. از این منظر، رمان سرگیجه نمونه ای از متنی است که ناخودآگاه آن در ساختار زبان، روایت و تصویر حضور مییابد، نه در زندگی روانی مؤلف.
کلمات کلیدی
ناخودآگاه متن
, ژان بلمن‌نوئل
, سرگیجه
, تحلیل متن
, گسست روایی.
- اگلوف،ژوئل.(1400).ادموند گانگلیون و پسر.ترجمه اصغر نوری.تهران:افق.
- اگلوف،ژوئل.(1401). سرگیجه. ترجمه موگه رازانی. تهران: کلاغ.
- یحیی‌زاده جلودار، سلیمان.(1397). « تأثیرپذیری مکتب ادبی سوررئالیسم از دستاوردهای مکتب روان‌تحلیل‌گری زیگموند فروید با تأکید بر «ضمیر ناخودآگاه»، پژوهشنامه مکتبهای ادبی، دوره 2، شماره 4، 158-178.
- یحیی‌زاده جلودار، سلیمان. )۲۰۱۸(. تأثیر سوررئالیسم به عنوان یک جنبش ادبی بر دستاوردهای روان‌کاوی زیگموند فروید با تأکید بر ناخودآگاه. پژوهشنامه مکتبهای ادبی، ۲(۴)، ۱۵۸-۱۷۸
- زیگلر، والتر. (۲۰۱۹). فروید در ۶۰ دقیقه. پاریس: بوکس آن دیماند
- تزارا، تریستان. (۱۹۹۶). دادا خالکوبی است، همه چیز دادا است. پاریس: فلاماریون
- نادو، موریس. (۱۹۷۰). تاریخ سوررئالیسم. پاریس: سِی
- هرلم، پاسکال. (۲۰۱۰). درباره نقد ادبی روان‌کاوانه. لو کوک-هرون
- گرن، نیکولا. (۲۰۲۲). روان‌کاوی و ادبیات: مسئله روایتهای موردی در روان‌کاوی. مالیس
- لوماس، دیوید. (۲۰۰۰). خود تسخیرشده: سوررئالیسم، روان‌کاوی، سوژه مندی. نیوهیون و لندن: انتشارات دانشگاه ییل
- فروید، زیگموند. (۱۹۹۶). امر ناآشنا. پاریس: انتشارات دانشگاه فرانسه
- فروید، زیگموند. (۱۹۹۱). سر مدوسا. پاریس: انتشارات دانشگاه فرانسه
- اگلوف، ژوئل. (۲۰۲۲). سرگیجه. ترجمه موگه رازانی. تهران: کالغ
- اگلوف، ژوئل. (۲۰۲۱). ادموند گانگلیون و پسر. ترجمه اصغر نوری. تهران: افق
- فروید، زیگموند. (۱۹۸۵). امر شگفت‌انگیز و آثار دیگر. پاریس: گالیمار
- کولو، میشل. (۱۹۸۵). «تحلیل متن ژان بلمن‌نوئل». ادبیات، ۵۸، ۷۵-۹۰
- برودسکایا، ناتالیا. (۲۰۰۹). سوررئالیسم. نیویورک: پارکستون
- برتون، آندره. (۱۹۳۰). دومین بیانیه سوررئالیسم. پاریس: ساژیتِر
- برتون، آندره و الوار، پل. (۱۹۳۸). فرهنگ مختصر سوررئالیسم. پاریس: گالری هنرهای زیبا
- برتون، آندره. (۱۹۸۸). مجموعه آثار کامل. پاریس: گالیمار
- بلمن‌نوئل، ژان. (۱۹۷۱). «روان‌کاوی کردن رؤیای سوان؟». پواتیک، ۸، ۴۴۷-۴۶۹
- بلمن‌نوئل، ژان. (۲۰۱۲). روان‌کاوی و ادبیات. مجموعه چه میدانم؟ پاریس: انتشارات دانشگاه فرانسه
- بلمن‌نوئل، ژان. (۱۹۹۶). به سوی ناخودآگاه متن. پاریس: انتشارات دانشگاه فرانسه
- الکسیچ، برانکو. (۲۰۱۱). فروید و سوررئالیستها، «دیوانگان کامل» او. توپیک، ۲(۱۱۱)، ۹۳-۱۱۲